OBP nedir ve yerleştirme puanını nasıl değiştirir?
3 Ağustos 2026 · Üniversite Tercih Atlası
Yerleştirme puanı iki parçadan oluşur: sınav netlerinden gelen ham puan ve lise başarından gelen OBP (Ortaöğretim Başarı Puanı). İkincisi genelde göz ardı edilir ama aradaki fark 30 puana kadar çıkabiliyor.
Kısa cevap
OBP = diploma notu × 5 × 0,12. 100 diploma notu en fazla 60 puanlık katkı sağlar. Küçük görünse de, sıralamanın yoğun olduğu bölgelerde bu fark binlerce sıraya denk gelebilir.
Formül
OBP hesaplaması tek bir çarpımdan ibaret:
OBP = diploma notu × 5 × 0,12
Diploma notu 100 üzerinden bir değerdir. Formülün üst sınırı: 100 × 5 × 0,12 = 60 puan. Yani OBP hiçbir zaman 60'ı geçemez.
Gerçek bir senaryo: 30 puanlık fark
Aynı sınav sonucunu, farklı diploma notlarıyla karşılaştıralım. Örnek: SAY puan türünde 90 TYT neti ve 55 AYT netiyle elde edilen ham puan 394,66.
| Diploma notu | OBP | Yerleştirme puanı |
|---|---|---|
| 50 | 30,00 | 424,66 |
| 70 | 42,00 | 436,66 |
| 100 | 60,00 | 454,66 |
Aynı sınav performansı, diploma notuna göre 30 puana kadar farklı bir yerleştirme puanı üretiyor. Bu, taban sıralamasının yoğun olduğu bölgelerde binlerce sıralık bir farka dönüşebilir.
OBP belirleyici değil ama göz ardı edilecek kadar da küçük değil. İki aday aynı sınavı aynı netlerle bitirse, diploma notu yüksek olan yerleştirme sıralamasında öne geçer.
OBP her şey değil — ham puanla kıyasla
Ham puan skalası 500'e kadar çıkabiliyor; OBP'nin üst sınırı 60. Yani diploma notun düşükse bile bu, şansını ortadan kaldırmaz — sınav netlerin, yerleştirme puanının çok daha büyük parçası. OBP; tamamlayıcı bir bileşen, belirleyici değil.
Bunun pratik sonucu: sınav hazırlığına verdiğin öncelik doğru. Ama son sınıfta not ortalamanı biraz yukarı çekebileceğin bir durum varsa, bunun da karşılığı gerçek — özellikle taban sıralamasının sıkışık olduğu popüler bölümlerde.
Ham sıra mı, yerleştirme sırası mı?
OBP eklendikten sonra oluşan sıralamaya yerleştirme sıralaması (Y-SAY, Y-EA, Y-SÖZ, Y-DİL) denir ve üniversitelerin taban sıralamaları buna göredir. Sonuç belgendeki ham sıralamayla üniversite tablosuna bakmak, kendi yerini olduğundan iyi görmek anlamına gelir. Ayrıntı: başarı sıralaması nasıl hesaplanır.
Kendi OBP'ni nasıl görürsün?
Puan hesaplama sayfasında doğru ve yanlış sayılarını, ardından diploma notunu girdiğinde ham puanın, OBP katkın ve toplam yerleştirme puanın anında hesaplanır. Sonucu tek dokunuşla tercih robotuna taşıyıp sana uygun programları görebilirsin.
Resmî kaynak
OBP hesaplama formülü ve katsayıları ÖSYM'nin resmî YKS kılavuzunda yayımlanır: ÖSYM. Buradaki hesaplama son yayınlanan resmî sete dayanır ve bilgilendirme amaçlıdır.
Sıralamanı biliyor musun?
Sana uygun üniversite ve bölümleri önceliklerine göre sıralayalım — ücretsiz, üyeliksiz.
Üniversite bul Puan hesaplama