Zengin koca hangi üniversitede bulunur?

Zengin koca vadeden bir üniversite yok. Öğrencilerin servetini, ailesinin mal varlığını veya gelecekteki gelirini gösteren güvenilir bir üniversite listesi de bulunmuyor. Fakat sorunun altında “güçlü çevreye nerede girerim?” varsa, girişimcilik ekosistemi ve sosyal hareketlilik için gerçek verilere bakabiliriz.

Önce romantik planın matematiği

Üniversite seçimi dört yıllık eğitim ve çoğu zaman onlarca yıllık kariyer kararıdır. Bunu “orada zengin biriyle tanışırım” hesabına bağlamak, finansal planı tesadüfe teslim etmektir. Tesadüf bazen çalışır; Excel dosyasında yine de ayrı sütun açılmaz.

Bir öğrencinin bugün varlıklı bir aileden gelmesi, gelecekte iyi bir eş olacağını göstermez. Bugün mütevazı imkânlarla okuyan biri de ileride çok başarılı olabilir. Gelir; karakter, uyum, güven veya hayat hedefi ölçüsü değildir.

Daha önemlisi, üniversite tercihinde kontrol edebildiğin asıl değişken kendi geleceğindir:

• İyi bir eğitim alabilir misin?
• Güçlü bir meslek ağı kurabilir misin?
• Staj ve proje fırsatlarına ulaşabilir misin?
• Mezun olduğunda kendi gelirini oluşturabilir misin?

Bu dört sorunun cevabı, kampüste kiminle evleneceğinden daha ölçülebilir ve daha değerlidir.

Üstelik “zengin” kelimesinin kendisi de belirsiz. Ailesinin imkânı yüksek olan biri mi, mezun olunca yüksek gelir elde edecek biri mi, yoksa borcu olmadan rahat yaşayan biri mi? Bunlar aynı profil değil. Üniversite kayıtları bu ayrımı tutmadığı için internette gördüğün kesin listeler daha ilk soruda dağılır.

Pahalı üniversite zengin öğrenci demek mi?

Hayır. Vakıf üniversitelerinde aynı programın burslu, %50 indirimli ve ücretli kontenjanları bulunabilir. Üç öğrenci aynı sınıfta ders görürken eğitim için çok farklı tutarlar ödeyebilir.

Bu yüzden üniversitenin yıllık ücretini öğrencilerin banka hesabı gibi okumak yanlıştır. Burslu kontenjandan giren öğrenci öğrenim ücreti ödemezken, ücretli öğrenci aynı kampüs için yüksek bir bedel ödeyebilir. Ayrıntısı burslu ve ücretli program farkı yazısında.

Ücret ayrıca ailenin toplam servetini göstermez. Eğitim için bütçesini zorlayan bir aile de olabilir, tam bursla okuyan başarılı bir öğrenci de. Kampüs kapısında gelir beyanı kontrol edilmediği için “şu okulda herkes zengin” cümlesinin güvenilir bir dayanağı yoktur.

Güçlü çevre için daha anlamlı veri

Aradığın şey varlıklı eş değil de girişimci, üretken ve bağlantıları güçlü insanlarla aynı ortamda bulunmaksa girişimcilik ekosistemi daha anlamlı bir gösterge.

İlk üç sıranın tamamı devlet üniversitesi. Bu sonuç, güçlü çevrenin yalnız yüksek ücretli vakıf kampüslerinde kurulabileceği fikrini doğrudan çürütüyor.

Girişimcilik puanı kişilerin servetini ölçmez. Teknopark, kuluçka merkezi, patent, proje desteği ve yenilik ekosistemi gibi imkânları değerlendirir. Yani “zengin insanlar burada” değil, “fikir üreten insanların destek bulabileceği ortam burada” der. İkisinin arasındaki fark küçük görünür; mezuniyetten sonra oldukça büyür.

Listenin tamamı ve ölçütün sınırları girişimci çıkaran üniversiteler yazısında.

Network gerçekten nerede kurulur?

Network, aynı amfide oturduğun kişilerin soyadı değildir. Birlikte proje yapmak, kulüpte sorumluluk almak, staj bulmak, hocayla araştırmaya katılmak ve mezunlarla ilişki kurmaktır.

Bu nedenle güçlü çevre için şunlara bak:

• Aktif öğrenci kulüpleri ve yarışma takımları
• Teknopark ve kuluçka programları
• Mezun ağı ve kariyer etkinlikleri
• Erasmus ve diğer değişim olanakları
• Akademisyen başına düşen öğrenci sayısı
• Şirketlerle yürütülen proje ve stajlar

Uluslararası hareketlilik de çevreni genişletebilir. Değişim öğrencisi sayısında Marmara 1.243, Yıldız Teknik 791, ODTÜ 737 ve Ege 733 öğrenciyle öne çıkıyor. Bu rakamlar üniversitenin büyüklüğünden etkilenir; yine de kampüsün dış dünyayla bağlantısı hakkında bir işaret verir.

Akademisyen başına az öğrenci düşmesi ise hocanın seni tanıma, projeye alma ve referans verme ihtimalini artırabilir. Koç'ta bu oran 1,2; TOBB ETÜ'de 1,6; ODTÜ'de 1,7; TED ve İYTE'de 1,8. Bunlar doğrudan “zenginlik” ölçüsü değil, fırsat ağına erişim ölçüsüdür.

Sosyal ortam var, eş kesinliği yok

İnsanlarla tanışmak için kampüsün ortak alanları ve etkinlikleri önemlidir. Kampüs yaşam puanında Galatasaray 93, Yıldız Teknik 92, Anadolu ve Yeditepe 91, İYTE 90 puanla öne çıkıyor.

Fakat sosyal kampüsün anlamı “burada kesin eş bulursun” değildir. Sadece kulüp, etkinlik ve ortak yaşam alanı ihtimalinin daha güçlü olduğunu gösterir. Kampüs puanı yüksek bir okulda odandan çıkmazsan network yine modemle sınırlı kalabilir.

Geniş sosyal çevre de yalnız romantik ilişki demek değildir. Bir kulüpte tanıştığın kişi ileride iş ortağın, ekip arkadaşın veya sana yeni bir alan açan dostun olabilir. Üniversitenin gerçek getirisi, tek bir “doğru kişiyi” bulmaktan çok farklı insanlarla çalışmayı öğrenmektir. Bu çevrenin maddi karşılığı bazen yıllar sonra ortaya çıkar.

Sosyal ortamı değerlendirirken öğrenci memnuniyeti ve şehir de hesaba katılmalı. Eskişehir kendi şehir verimizde 91 puanla en öğrenci dostu şehir. Mersin 88, Manisa 87, Ankara ve Balıkesir 86 puanla onu izliyor. Öğrenci ortamı karşılaştırmasında bu göstergeleri birlikte görebilirsin.

Asıl iyi yatırım: Kendi geleceğin

Zengin biriyle evlenme ihtimalini yükseltmeye çalışmak yerine kendi gelir, beceri ve çevreni büyütmek daha güvenilir bir plan. Üstelik bu plan cinsiyetten bağımsızdır. Kadın ya da erkek, güçlü bir eğitim ve gerçek bir network aynı şeyi sağlar: seçenek.

Üniversite seçerken sırayı şöyle kur:

• Sana uygun ve mezuniyet sonrası karşılığı olan bölüm
• Ulaşabileceğin gerçekçi başarı sıralaması
• Karşılayabileceğin şehir ve eğitim maliyeti
• Güçlü akademik, sosyal ve girişimcilik ekosistemi
• Kendi çabanla kullanabileceğin fırsatlar

Evlilik çıkarsa hayatın güzel bir sürprizi olur. Çıkmazsa elinde hâlâ iyi bir diploma, çevre ve kariyer kalır. Sağlam tercih planı iki ihtimalde de çalışan plandır.

Kaynak

Girişimcilik, kampüs yaşamı, değişim hareketliliği ve akademisyen oranları üniversite bazlı kamu göstergelerinden derlenmiştir. Program ve kontenjan bilgileri YÖK Atlas, yerleştirme verileri ÖSYM tarafından yayımlanır.

Üniversitenin sana sunacağı gerçek fırsatları kendi önceliklerine göre karşılaştırmak için tercih robotunu kullan.