Yapay zekâ hangi bölümleri vuracak, hangileri güvende?
27 Temmuz 2026 · Üniversite Tercih Atlası
Dünya Ekonomik Forumu'nun 2025 tarihli Future of Jobs raporuna göre 2030'a kadar 92 milyon iş kaybolacak, 170 milyon yeni iş doğacak — net 78 milyon artı. Ama aynı rapor bir şey daha söylüyor: mevcut iş becerilerinin yaklaşık %40'ı aynı dönemde değişecek. Yani mesele işlerin bitmesi değil, işlerin değişmesi.
Kısa cevap
En hızlı büyüyen roller veri, yapay zekâ ve siber güvenlik tarafında (Büyük Veri Uzmanlığı %110, Fintek Mühendisliği %95, Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi %85). En hızlı daralanlar veri girişi, sekreterlik, banka gişe görevlisi gibi rutin ofis işleri. Ama bölüm seçimini tek başına bu listeye göre yapma — üniversitenin gücü, bölüm adından daha belirleyici.
Raporlar tam olarak ne diyor
Rakamları abartmadan aktaralım, çünkü bu konuda internette çok fazla abartı var.
Dünya Ekonomik Forumu'nun 1.000'den fazla işverenle yaptığı ankete göre en hızlı büyüyen roller yüzde olarak şunlar:
| Rol | Beklenen büyüme |
|---|---|
| Büyük Veri Uzmanı | %110 |
| Fintek Mühendisi | %95 |
| Yapay Zekâ ve Makine Öğrenmesi Uzmanı | %85 |
| Yazılım ve Uygulama Geliştirici | üst sıralarda |
| Güvenlik Yönetimi Uzmanı | üst sıralarda |
Yeşil dönüşüm tarafında da otonom/elektrikli araç uzmanlığı, çevre mühendisliği ve yenilenebilir enerji mühendisliği ilk 15'te.
En hızlı daralan roller ise ağırlıkla rutin ofis işleri: veri giriş elemanlığı, banka gişe görevliliği, posta memurluğu, kasiyerlik, idari sekreterlik.
Bu listede dikkat çeken bir değişiklik var: grafik tasarımcılığı 2023 raporunda "ılımlı büyüyen" bir meslekken, 2025 raporunda en hızlı daralan meslekler arasına girdi. Sebep olarak üretken yapay zekânın görsel üretim kapasitesi gösteriliyor.
McKinsey ise 2030'a kadar ABD'deki çalışma saatlerinin yaklaşık %30'unun otomatikleştirilebilir hâle geleceğini öngörüyor.
Ama bu listeleri bölüm seçimine çevirirken dikkat
Burada dürüst olmak gerekiyor: bu raporlar meslekleri konuşuyor, bölümleri değil. İkisi birebir aynı şey değil.
Bir Grafik Tasarımı mezunu yalnızca "grafik tasarımcı" olmuyor; arayüz tasarımcısı, marka yöneticisi, oyun sanatçısı da oluyor. Aynı şekilde bir Bilgisayar Mühendisliği mezunu doğrudan "yazılım geliştirici" olmayabiliyor.
İkincisi, bu tahminler işveren anketlerine dayanıyor — yani insanların gelecek beklentisine. Beklentiler yanılır. 2023 raporunda büyüyen görünen grafik tasarımın iki yıl içinde listenin diğer ucuna geçmesi bunun en iyi kanıtı.
Yapay zekâyı bölüm seçiminde bir kriter olarak hesaba kat, tek kriter yapma. Dört yıl sonrasını kimse kesin bilmiyor; kimse kesin biliyormuş gibi konuşuyorsa ona da şüpheyle yaklaş.
Türkiye'de bu bölümler nerede duruyor?
Veritabanımızda yapay zekâ ve veri tarafında şu programlar var:
| Bölüm | Puan türü | Program sayısı |
|---|---|---|
| Veri Bilimi ve Analitiği | SAY | 32 |
| Yapay Zeka Mühendisliği | SAY | 24 |
| Yapay Zeka ve Veri Mühendisliği | SAY | 19 |
| Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi | SAY | 16 |
| Siber Güvenlik | TYT | 17 |
| Siber Güvenlik Mühendisliği | SAY | 6 |
| Robotik ve Yapay Zekâ | TYT | 32 |
Yani alan Türkiye'de artık kurumsallaşmış durumda — ama burada asıl dikkat etmen gereken şey program sayısı değil.
Asıl uyarı: aynı ad, bambaşka program
Yapay Zeka Mühendisliği'nin taban sıralaması olan 15 programına baktık. En iyisi 330. sıra (İstanbul Medipol), en gerisi 296.600. sıra (MEF Üniversitesi). Aynı bölüm adı, arada yaklaşık 900 kat fark.
Daha da çarpıcısı: bu farkın büyük bölümü aynı üniversitenin içinde. TOBB ETÜ'nün üç ayrı Yapay Zeka Mühendisliği kontenjanı 3.740., 40.900. ve 201.000. sıralarda. MEF'inkiler 40.700. ve 296.600. sırada. Bahçeşehir'inkiler 28.600. ve 211.400. sırada.
Sebep burs. Burslu kontenjan çok daha iyi bir sıralama isterken ücretli kontenjan çok daha geride kalıyor. Bu yüzden "yapay zekâ mühendisliği taban puanı" diye tek bir sayı aramak anlamsız — hangi kontenjandan bahsettiğin belirleyici. (Burslu-ücretli farkı nasıl okunur)
Peki ne yapmalı?
Birkaç pratik sonuç:
- Bölüm adına değil, üniversitenin o alandaki gücüne bak. "Yapay zekâ" adını taşıyan zayıf bir program, güçlü bir Bilgisayar Mühendisliği programından daha iyi bir başlangıç sağlamaz.
- Geniş temel + dar uzmanlık genellikle daha güvenli. Matematik, istatistik ve programlama temeli sağlam olan biri alan değiştirebilir.
- Rutin ofis görevlerine dayalı meslek hedefliyorsan planını çeşitlendir.
- İnsan ilişkisi ve sorumluluk gerektiren alanlar (sağlık, öğretmenlik, psikoloji, hukuk) raporların görece güvenli tarafında duruyor.
- Sıfır program riskini unutma. Yeni açılmış bir bölümün mezunu, itibarı ve mezun ağı henüz yok. Bu iyi ya da kötü değil, bilinmesi gereken bir şey.
Kendi sıralamanla bak
Bu bölümlerin senin sıralamana göre hangi bantta kaldığını görmek için taban puan sayfalarına bakabilirsin. Sıralamanı bilmiyorsan puan hesaplama sayfasından başla; sonra programları şehir, iş bulma oranı ve sekiz kriter daha üzerinden kendi önceliklerine göre sıralatabilirsin.
Bölüm seçiminde daha geniş bir çerçeve istiyorsan hangi bölümü seçmeliyim yazısı işe yarar.
Kaynaklar
Uluslararası veriler Dünya Ekonomik Forumu Future of Jobs Report 2025 ve McKinsey Global Institute analizlerinden alınmıştır. Türkiye'ye ait program sayıları ve taban sıralamaları 2025 YKS yerleştirme verisine dayanır; resmî kaynak ÖSYM, program ayrıntıları için YÖK Atlas.
Sıralamanı biliyor musun?
Sana uygun üniversite ve bölümleri önceliklerine göre sıralayalım — ücretsiz, üyeliksiz.
Üniversite bul Puan hesaplama